Thẻ lưu trữ: Sởi

hướng dẫn phòng ngauwf và điều trị sởi

Hướng dẫn phòng ngừa và chữa trị sởi

Sởi (tiếng Anh là measles) là bệnh do nhiễm virus cấp tính. Do tính lây lan rất cao nên sởi thường dễ bị bùng phát thành bệnh dịch. Trước những năm 1950, sởi là một căn bệnh rất phổ biến. Những người sinh ra ở thời kỳ này có thể có kháng nguyên tự nhiên với bệnh sởi. Đây cũng là bệnh lý quan trọng trong nhi khoa vì bệnh xuất hiện chủ yếu ở trẻ nhỏ từ 10 tuổi trở xuống.
hướng dẫn phòng ngauwf và điều trị sởi

  1. Những điều cần biết:
    • Khi đã mắc sởi các biện pháp điều trị là điều trị theo triệu chứng. Trẻ sốt thì uống thuốc và lau mát để hạ sốt, ho thì uống thuốc ho… Không có thuốc đặc trị sởi.
    • Sởi có thể khỏi sau 7 đến 10 ngày nếu trẻ được điều trị đúng cách.
    • Điểm quan trọng nhất khi điều trị sởi là giữ vệ sinh cho trẻ và môi trường xung quanh
    • Chủng ngừa sởi là cách hữu hiệu và chủ động để phòng tránh sởi
    • Sởi có thể điều trị tại nhà, không cần thiết phải đến trung tâm y tế. Đôi lúc sự quá tải các trẻ mắc bệnh ở các bệnh viện, trung tâm y tế sẽ làm bệnh càng trầm trọng hơn.
  2. Các giai đoạn bệnh:

    Giai đoạn ủ bệnh:

    • Giai đoạn này có thể kéo dài 10-12 ngày, trẻ không có triệu chứng rõ ràng, có thể bé sẽ ủ rũ, biểu hiện mệt mỏi. Với một số trẻ khác thì mọi hoạt động hoàn toàn bình thường. Trẻ đã nhiễm virus và đã có thể lây lan virus cho trẻ khác ngay trong giai đoạn này.

    Giai đoạn tiền triệu:

    • Sốt nhẹ hoặc vừa
    • Ho
    • Nghẹt mũi, chảy nước mũi
    • Niêm mạc miệng và vòm họng xuất hiện các đốm màu trắng xanh. Đây là đặc trưng của sởi để phân biệt với cúm vì ở giai đoạn tiền triệu các triệu chứng đều rất giống triệu chứng cảm cúm.

    Giai đoạn phát ban: đây là giai đoạn đặc trưng nhất của bệnh sởi

    • Ban sởi là dạng dát – sẩn
    • Xuất hiện ban đầu ở trán, mặt, vùng da sau tai và lan dần xuống thân sau 24 đến 48 tiếng
    • Ban đầu các nốt ban có thể mọc riêng lẻ, sau gộp thành mảng đỏ
    • Ban ít hoặc không ngứa, không có mủ

    Sau khi ban lan đến chân trẻ sẽ hạ sốt (nếu không có biến chứng), ban sẽ mất dần theo trình tự xuất hiện (mất dần từ đầu đến chân)

  1. Các biến chứng của sởi:
    Các biến chứng dễ xảy ra khi điều trị và chăm sóc không đúng cách. Dưới đây là các biến chứng thường gặp:

    • Viêm tai giữa: Có thể gây giảm thính lực một phần hoặc hoàn toàn. Biến chứng có thể hình thành do thiếu vệ sinh khu vực tai.
    • Tiêu chảy: Thường gặp ở trẻ suy dinh dưỡng và thiếu vitamin A mắc bệnh sởi
    • Viêm loét giác mạc: Không giữ vệ sinh mắt, môi trường bí bức, thiếu sáng dễ dẫn đến biến chứng này. Đây là biến chứng nguy hiểm do có thể gây mù vĩnh viễn.
    • Viêm não
  2. Chăm sóc trẻ bị bệnh sởi:
    Tốt nhất các bậc phụ huynh không nên chăm con theo cách dân gian, truyền miệng mà cần cáp dụng các biện pháp khoa học nhất cho trẻ.Các biện pháp dùng thuốc nam, cây, hạt khô để cho bé uống hoặc tắm cũng cần lời khuyên cụ thể của các thầy thuốc, bác sỹ.

    1. Giữ vệ sinh tuyệt đối mọi vật tiếp xúc với bé và môi trường:
      • Giặt kỹ quần áo, chăn gối, drap giường, khăn lau mỗi ngày
      • Lau sàn thường xuyên bằng dung dịch sát khuẩn
      • Rửa sạch đồ chơi với nước nóng
    2. Cách ly trẻ. Người lớn cũng cần rửa tay, chân thật sạch trước khi vào phòng trẻ hoặc ôm/ bế trẻ.
    3. Tránh gió lùa. Để bé ở phòng thoáng mát, sáng nhưng không bị gió
    4. Bổ sung vitamin A: Bổ sung đủ vitamin A sẽ giúp giảm đến 50% nguy cơ tử vong và biến chứng ở trẻ mắc sởi. Bổ sung vitamin A qua thực phẩm  giàu vitamin A (ưu tiên rau củ quả như cà rốt, đu đủ, rau lá xanh đậm…) và thuốc. Có thể áp dụng phương án dưới đây:
      • Trẻ sơ sinh dưới 6 tháng: 50.000 IU/ngày, dùng 2 liều cách nhau 24 giờ• Tuổi 6-11 tháng tuổi: 100.000 IU/ngày, dùng 2 liều cách nhau 24 giờ• Trẻ trên 1 tuổi: 200.000 IU ngày, dùng 2 liều cách nhau 24 giờ
    5. Cho trẻ uống thêm nhiều nước lọc hoặc nước hoa quả, dùng dung dịch nước oresol (tuyệt đối pha đúng liều lượng được hướng dẫn) để bù nước cho trẻ khi trẻ bị tiêu chảy
    6. Cho trẻ ăn thức ăn mềm, nhuyễn, dễ tiêu. Tránh thực phẩm gây dị ứng như hải sản.
    7. Cho trẻ ăn đủ chất dinh dưỡng đặc biệt là bổ sung rau củ quả vào khẩu phần ăn. Điều này rất quan trọng để bé có đủ sức đề kháng với virus.
    8. Tuyệt đối giữ vệ sinh thân thể cho trẻ bằng các biện pháp tích cực như sau:
      • Lau người cho bé mỗi ngày với nước ấm và khăn sạch, mềm
      • Rửa mắt, tai và mũi 2 -3 lần mỗi ngày bằng dung dịch nước muối sinh lý.
      • Giữ vệ sinh răng miệng.
    9. Giữ ấm khi trời lạnh, khi nhiệt độ bình thường hoặc nóng, tránh ủ bé quá kỹ khiến thân nhiệt tăng. Sau khi ban lặn vẫn cần giữ ấm khi trời lạnh.
    10. Khi trẻ sốt cần hạ nhiệt bằng cách lau người với nước thấp hơn nhiệt độ cơ thể 1-2 độ, cởi bớt quần áo cho trẻ nhưng không để trần và giữ khu vực xung quanh thông thoáng. Cho trẻ uống thuốc hạ sốt khi nhiệt độ cơ thể trên 38 độ hoặc theo chỉ định của bác sỹ. Tình trạng sốt có thể kéo dài 2-3 ngày thì bé sẽ hạ sốt và khỏe dần.
      Nếu sau 3 ngày bé vẫn sốt liên tục không giảm ngay cả khi áp dụng các biện pháp hạ nhiệt  thì cần đưa trẻ đi khám bác sỹ ngay.
      Không dùng kháng sinh và các thuốc chứa chất kháng sinh không theo chỉ định vì có thể gây biến chứng nguy hiểm. Có thể cho trẻ dùng paracetamol để hạ sốt nhưng phải tuân theo đúng liều lượng dành cho trẻ nhỏ.
  3. Phòng ngừa bệnh sởi:
    Hiện nay biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa sởi là chủng ngừa. Vì vậy bạn cần đưa trẻ đi tiêm chủng theo chương trình tiêm chủng quốc gia để bảo vệ sức khỏe của trẻ.

    • Với trẻ trên 9 tháng: Trẻ trên 9 tháng chưa tiêm chủng cần tiêm chủng sởi theo chương trình quốc gia. Có thể tới các cơ sở y tế nhà nước tuyến phường/ xã.
    • Với trẻ trên 1 tuổi, có thể chích mũi 3 trong 1 (Sởi -Quai bị- Rubella)

    Sau khi tiêm mũi 1, trẻ cần được tiêm nhắc lại:

    Trẻ đã tiêm chủng Sởi lần đầu theo chương trình quốc gia lúc 9 tháng tuổi đến dưới 1 tuổi. Có 2 lựa chọn:

    + Hiện tại trẻ trên 15 tháng có thể chích nhắc lại mũi 3 trong 1

    + Hiện tại trẻ trên 18 tháng có thể chích thêm mũi Sởi theo chương trình quốc gia.

    Trẻ đã chích mũi đầu là mũi 3 trong 1 lúc trên 1 tuổi, thì 3 năm sau mới chích nhắc lại mũi 3 trong 1.

    Ngoài ra để phòng ngừa sởi hiệu quả cần tuân theo các nguyên tắc giữ vệ sinh thân thể và môi trường như khi điều trị sởi. Tránh để bé tiếp xúc với khu vực tập trung đông người. Có thể cho bé nghỉ học đến khi dịch tan.
    Chú ý chế độ ăn giàu vitamin từ rau củ quả để chủ động tăng sức đề kháng cơ thể cho bé.